Ana sayfa Borsa İsteyen Gidip Borsa ’da Alım-Satım Yapabilir mi?

İsteyen Gidip Borsa ’da Alım-Satım Yapabilir mi?

1
PAYLAŞ

İsteyen Gidip Borsa ’da Alım-Satım Yapabilir mi?

İsteyen gidip Borsa’da alım-satım yapamaz. Mutla­ka bir aracı kullanması gerekir.

Ancak bir arkadaşından, tanıdığından veya satmak isteyenden doğrudan alım-satım yapabilir.

Veya Borsa’nın önündeki Ayaklı Borsa’da alım-satım yapabilir.

Borsa dışında alım-satım yapmak suç değildir. Ka­nuna karşı bir yönü yoktur. Ancak gerek fiyatta ge­rekse Hisse Senedinin sahteliği konusunda dikkatli olmak gerekir.

Hisse Senedi alıp-satmak ülkemizde, şu günlerde çok külfetli, çok zaman alan bir iştir.

Ne alıp-satacağınıza karar vermiş olsanız bile, for­malitesi, yorgunluğu vardır..

  • Önce bir aracı bulacaksınız. Aracılar iş hacimleri yoğun olduğu için nazlı kimseler. Küçük müşterileri­ne yüz vermezler. Telefonları devamlı meşguldür.
  • Aracının işyerine gidip ya alım için para yatıracak ya da satım için Hisse Senetlerinizi teslim edeceksi­niz.
  • Ertesi gün Borsa seansında Aracı’nın sizin alım-satım emrinizi yerine getirip getirmediğini, getirdi ise kaç lira fiyattan işlemin sonuçlandırıldığını öğrenmek için Aracıyı bulmaya çalışacaksınız.
  • Üçüncü gün tekrar Aracı’nın işyerine gidip alım yapıldı ise Hisse Senetlerini, satım yapıldı ise paranızı alacaksınız.
  • Aracılar sabahları Borsa’da seansta, öğleden sonraları Takas ’da meşgul olduklarından saat 16.00- 17.00 arasında onları yakalamaya çalışacaksınız.

(İşte bu nedenledir ki Ayaklı Borsa’da iş hacmi Borsa’daki iş hacminin üçte birine ulaşmıştır. Ayaklı Bor­sa’da alımlar yüzde 10 pahalı, satışlar yüzde 10 ucuz olduğu halde halk, anında işlem yapılan Ayaklı Borsa’yı tercih etmektedir.)

“Borsa Emiri” demek, alıcı veya satıcının “Aracı ”ya Borsa’da kendisi için alım veya satım yapacak ki­şi ve kuruluşa verdiği talimattır.

Bu talimatta şunlar söylenebilir:

Benim için şu şirketin hisse senedinden şu kadar adet hisse senedi satın al veya sat.

Sadece bunlar söylenmiş ise “Borsa Emri” eksik demektir. Esas önemli nokta unutulmuştur:

Hangi fiyata?

Eksik emir ile “Aracı ”ya teslim olmak çok büyük bir risk almaktır. Çok pahalıya alıp, çok ucuz satarak sizin zarara uğramanıza sebep olabilir. Çünkü riski taşıyan sizsiniz. Aracı her halde komisyonunu alacak­tır.

Mutlaka alım veya satım emrinde “fiyat talimatını­zı” veriniz.

Aşağıda “fiyat talimatlarının çeşitlerini sıralayaca­ğım. Bunlar size karışık geliyor ise, daha işin başlan­gıcında iseniz, hiç olmaz ise şu şekilde fiyat emri ve­rin:

Şu fiyattan yukarıya sakın alma.
Şu fiyattan aşağı sakın satma.

Şimdi size “fiyat talimatlarının” çeşitlerini sıralayalım:

En iyi fiyat,

Burada Aracıya güven gösterip, sorumluluk veriyorsunuz. Seansa sırasında en iyi fiyatı Aracı­nız belirleyecek. Siz başlangıçtan mutabakatınızı veriyorsunuz.

Limitti fiyat,

Şu fiyattan yukarıya alma, şu fiyattan aşağıya satma şeklindeki emirler bu fasıla giriyor.

Açılış Fiyatı / İlk Fiyat

Açılış fiyatı alım ve satım için Aracının limitini teşkil eder.

Kapanış Fiyatı

Bir gün önceki kapanış fiyatı alım veya satımın limitidir. Ancak bazı özel durumlarda o seansın kapanış fiyatı da hedef olarak verilebilir. Bu du­rumda gerçek kapanış fiyatı değil dek, örneğin kapanıştan 15 dakika önceki fiyat alım satıma esas olabilir.

Aracının takdirine göre

Büyük miktardaki alım satımlarda alıcı veya sa­tıcı aracıya takdir yetkisi tanır. Seansta fiyatların gelişimine ve arz ve talebe göre, takdirini kullan­masını, takdir edeceği fiyattan alım ve satım ka­rarı vermesini isteyebilir.

Ortalama Fiyat

Bir önceki ortalama fiyat alım satım fiyatı olarak belirlenebilir.

Borsada Fiyat: Borsada Fiyat Nasıl Oluşuyor?

Yaklaşık Fiyat

Alım satım fiyatlarını kesin olarak (limitli fiyat) belirlemek yerine, alım satım için limitler konul­duktan sonra, bunlara yakın fiyattan (biraz altın­da, biraz üstünde) fiyat oluştuğunda alım ve satım yapılması talimatı verilebilir.

Dur kayıtlı emir

Aracıya limitli fiyat, talimatı verilirken buna (dur kayıdı) eklenebilir. Büyük miktarda alım sa­tımlarda, seans sırasında hızlı fiyat iniş çıkışları or­taya çıktığında, alım veya satım emri veren kişi bu kere Aracıya “Dur” emri verilebilir. Limit dahilin­deki alım ve satımları zarar etmemek için durdu­rabilir.

Bağlı emirler

Bir şirketin hisse senetlerini satıp, aynı seansta bir başka şirketin hisse senedinin alınması emri Aracıya verilebilir.

Ya hep, ya hiç

Belli bir miktar hisse senedi alıp satmak isteyen, bir seansta tamamının alınmasını veya satılmasını istiyor ise “Ya hep, ya hiç” emri verebilir. Bu du­rumda Aracı bulduğu kadar alamaz. Satabildiği kadar satamaz. Paket halinde alıp, satma zorunda­dır.

Alternatifli emir

Alıcı iki rakamlı Limitli Fiyat belirler. Ve alım ve satım miktarı için alternatif verir. Fiyat şu olur­sa bu kadar al, fiyat bu olursa şu kadar al diye Aracıya talimat verebilir.

Hemen uygulanamıyorsa iptal emri

Alıcı veya satıcı belli bir seans için Aracıya emir verebilir. Emrin o seansta uygulanamıyor ise iptalini istiyorum diyebilir.

İptale kadar geçerli emir

Alıcı veya satıcı bir Aracıya alım ve satım için verdiği talimata yerine getirilinceye kadar (iste­diği fiyattan alım veya satım yapılıncaya kadar) geçerli olmasını isteyebilir. Aracı bu fiyattan alım satım yapıncaya kadar arayışını sürdürür.

Bizim Borsamız henüz bilgisayara geçmemiştir. Kara Tahta (Şimdi Beyaz Tahta oldu) üzerine yazarak-çizerek çalışmaktadır.

Borsa Salonu’nda Hisse Senedi için bir Tahta ay­rılmıştır.

Borsada Para Kazanmak: Borsada Para Kazanmak

Her tahta üzerinde alıcılar-satıcılar için iki bö­lüm vardır.

Borsa’da Hisse Senetlerinin istenilen sayıda sat­ma veya sata alma imkanı yoktur. Örneğin S tane ondan 37 tane bundan alıp satılamaz.

Hisse senetleri için asgari (en az) alım ölçüsü 200 adet hisseyi temsil eden ‘‘balya “lardır. Bu tek­nik balya deyimi yerine borsada “Lot” deyimi kullanılmaktadır.

“Bana 1 lot o hisse senedinden al, 3 lot bundan sat” denildi mi, bunun anlamı, 200 tane hisse se­nedinden alınacak 600 tane bundan satılacak de­mektir.

Lot’ların buçuklu olarak işlem görmesi (1 Lot 200 olduğuna göre buçuğu 300 adet hisse senedi demektir) mümkündür.

Bir defada alım-satım tahtasına bir aracı üyenin en fazla 50 lot yazması mümkündür. Açık anlatı­mıyla bir defada bir aracı üye 50×200=10.000 adet hisse senedi alıp satabilir demektir.

Borsa’da seans açılınca, her Tahta ’da alım sa­tım işleminin fiyatına bir önceki gün önceki fiyatı esas olur.

Bir gün önce o hisse senedinin kapanış fiyatı ne ise, (bugünkü Borsa usulüne göre) ertesi gün Borsa’da Hisse Senedinin bu fiyatın yüzde 5 altın­da veya yüzde 5 üzerinde bir değer koridorunda işlem görmesi esastır. Borsa Seansı açıldığında tahtaya ilk alım veya satım istemini yazan aracı üye ve koridor içinde kalmaya dikkat edecek demektir.

Bir üye gelir tahtaya o hisse senedinden kaç li­ra fiyattan kaç lot satmaya hazır olduğunu yazar. Bir başkası gelir o hisse senedinden kaç lira fi­yattan kaç lot almak istediğini yazar, her üye bunları yazarken yanma kendi adını veya firma­sını belirleyen işareti de koyar.

Eğer tahtaya yazılı fiyatlar alıcı veya satıcı tara­fından kabul edilebilecek rakamlarda ise, alıcı veya satıcı tahtada yazılı rakam üzerini çizip kendi adını veya firmasını belirleyen işareti ya­zar. Bu demektir ki o fiyattan alım veya satım gerçekleşmiştir.

Salonda bulunan Borsa görevlileri bu işlem ile ilgili olarak hemen bir sözleşme formu doldurur­lar. Bu formdaki bilgiler salondaki bilgisayara geçirilir. Böylece, hangi hisse senedinden kaç li­raya ne kadar alım-satım yapıldığı kayıtlara gir­miş olur.

Bilgisayar’a yüklenen bilgiler, değişik kanal­lardan yürüyen bantlarda veya bağlı ekranlarla, Borsa Salonu dışına aksettirilir.

Böylece Borsa’da ne olup bittiğini anında öğ­renmek isteyenler, Seans sırasında hangi hisse senedinin ne miktarda kaç liradan alınıp satıldı­ğını izleme imkanını bulurlar.

Tahtalar her gün dolup-dolup boşalmaz.

  • Tahtaya alım isteklerini yazanlar çok iken, sa­tım isteği yazan olmaz veya satım istekleri alım is­teklerini karşılayamayacak kadar yetersiz kalır.
  • Tahtaya yazılan alım ve satım isteklerinin fiyat­ları arasında uyumsuzluk olur.

Borsa Nedir? : Borsa Nedir, Sistem Nasıl Çalışır?

Bu nedenlerle Seans sonunda bazı tahtalarda üzeri çizilmemiş satım veya üzeri çizilmemiş alım istekleri kalabilir. Kalır.

Bu tahtalarda kalan alım ve satım istemleri, his­se senedinin ait olduğu firma, miktar ve fiyat bakı­mından, bir sonraki Seans ‘da alım-satım kararları­nı etkileyecek göstergelerdir.

Eğer fiyatı bir gün önceki fiyat dolayında dolaştığı halde üzeri çizilmiş satım işlemleri var ise, bir gün sonra o Hisse Senedi ’ne talep olmayacak, ta­lep zayıf kalacak, fiyatı artmayacak demektir.

Belli hisse senetlerinde alım istemleri tahtada kalmış, satış istemlerinin tamamı çizilmiş ise, bir sonraki seansta o mala talep olacak fiyatı artacak demektir.

Alım-Sipariş emrinin arası ne zaman ödenir?

Alım-Siparişi emrini Arıcı’ya verdiğinizde, Aracı, piyasadaki ortalama fiyatı dikkate alarak sizden emrinizin toplamı kadar parayı hemen talep edecektir. Buna karşılık size bir makbuz verir. Veya parayı banka hesabına yatırıp, bankadan makbuz alabileceğinizi söyler.

(Hisse Senetlerini alımı takip eden gün teslim alabilirsiniz.)

Borsa İşlemleri: İsteyen Gidip Borsa ’da Alım-Satım Yapabilir mi?

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here